Broedmachine
Kuikens uit laten broeden door een broedmachine
Eieren dienen (als ze al uitgebroed moeten worden) op natuurlijke wijze door een kloek te worden uitgebroed, en de uitgekomen kuikens dienen minimaal 8 tot 10 weken door haar te worden opgevoed.
Al zijn kuikens nestvlieders, hun basisbehoefte is, net zoals bij andere dieren, het hebben van een moeder. Zij biedt veiligheid en warmte, zij communiceert en leert het kuiken belangrijke levenslessen. Ook Wageningen University erkent dat het aanleren van sociaal gedrag voor kuikens met hulp van de moederkloek belangrijk is. Via hun moeder leren de kuikens hoe ze sociaal om moeten gaan met soortgenoten.
Het laten uitbroeden van kuikens door een broedmachine kun je gerust dieronvriendelijk noemen. Er is geen redelijk doel om het kuiken zoiets essentieels als een moeder te onthouden. Ook draagt dit op onnatuurlijke wijze uitbroeden bij tot verstoord sociaal gedrag. Het ontbreken van een moeder is één van de belangrijkste oorzaken van verenpikken, gedrag dat veel bij industriekippen voorkomt.
Moederkippen weten precies hoe warm ze de eieren moeten houden en hoe vaak ze deze moeten keren. Terwijl de kuikens zich ontwikkelen, tokkelt de moeder tegen hen. Dit geruststellende geluid is een belangrijk onderdeel van hun ontwikkeling en zorgt ervoor dat ze de stem van hun moeder herkennen, zodra ze uit het ei komen. Pas uitgekomen kuikens brengen hun eerste dagen door onder de vleugels van hun moeder of vlak bij haar. Ze piepen angstig wanneer ze van haar gescheiden worden. Kuikens die uit een broedmachine komen, horen of zien hun moeder nooit. Ze komen uit het ei onder kunstlicht en roepen om een moeder die nooit zal komen. Het voortdurende gepiep dat je hoort bij kuikens onder de lampen bij een dierenhandelaar of fokker, is een teken van nood.
Ook uit onze praktijkervaring met het opvangen van gedumpte kuikens, merken wij telkens opnieuw de enorme behoefte die het kuiken heeft aan een moeder. Het kuiken blijft onrustig piepen. Een pluche kip en een spiegel als surrogaat kunnen het kuiken al wat rustiger maken, maar pas echt tevreden wordt een kuiken wanneer er een hen is die zich over het kuiken ontfermt.
Dieren in een broedmachine geboren laten worden enkel om het geboorteproces te volgen en daarbij niet de verdere zorg en verantwoordelijkheid te willen nemen, past niet in deze tijd. Het is een zeer kwalijke, respectloze manier van met dieren omgaan. Op deze manier wordt geen rekening gehouden met de intrinsieke waarde van de dieren. Als de kuikens wat groter worden, zijn ze opeens niet langer gewenst. Want wat doe je met een koppel volwassen kippen, waarvan meer dan de helft ook nog eens haan is? Het merendeel wordt afgemaakt of gedumpt.
Kuikens kopen bij een fokker
Vrijwel alle fokkers van kippen gebruiken de broedmachine en niet een broedse hen. Doordat mensen kuikens en volwassen hennen bij een fokker kopen, blijft hij fokken en telkens de mannelijke dieren doden. Meer dan de helft van de kuikens die uit het ei komen, is immers haan en daardoor ongewenst. Dikwijls komt het ook voor dat een of meerdere van de bij een fokker gekochte kuikens niet goed gesekst zijn en toch hanen blijken te zijn. Soms kun je ze terugbrengen, maar weet dan dat het dier gedood zal worden.
Geen speelgoed of lesmateriaal
Kuikens zijn geen speelgoed, paasdecoratiemateriaal of vermaak. Voortdurend oppakken en knuffelen veroorzaakt stress en getuigt niet van respect voor het dier. Het uitbroeden van eieren in een broedmachine is een onnatuurlijk proces en is ook niet de beste manier om kuikens te verzorgen. Het heeft om die reden ook niets met educatie te maken, zoals vaak als excuus beweerd wordt. Integendeel: mensen krijgen hierdoor een heel verkeerd voorbeeld. Het is belangrijk dat mensen leren dat als je een dier neemt, je daar ook de verantwoordelijkheid voor hebt en je het dier niet, wanneer het minder leuk wordt, weer weg kunt doen. Het feit dat kuikens in de industrie in een broedmachine uitgebroed worden om daarna voor de slacht of voor eierproductie te worden ingezet, wil niet zeggen dat het daarom goed is om ditzelfde buiten de industrie voor vermaak te doen.
Standpunt van dierenartsen van Caring Vets
Ook Caring Vets, een organisatie van ruim 130 dierenartsen die zich vanuit hun professie inzetten om het welzijn van dieren te verbeteren, is van mening dat het in een broedmachine uitbroeden van kuikens enkel ter vermaak een ernstige aantasting van het welzijn van dieren is. Volgens deze dierenartsenorganisatie is deze praktijk onaanvaardbaar en in strijd met de wet. Lees hieronder het hele statement, inclusief een toelichting op de overtredingen van de Wet dieren.
Bezwaar tegen het onnodig kunstmatig uitbroeden van kuikens
Caring Vets is van mening dat het in een broedmachine uitbroeden van kuikens enkel ter vermaak, zoals bijvoorbeeld tijdens het Paasfeest gebeurt, een ernstige aantasting van het welzijn van dieren is en daarom onaanvaardbaar en in strijd met de wet.
De dieren worden geboren zonder aanwezigheid van hun moeder uitsluitend om korte tijd als gebruiksvoorwerp te dienen. Na gebruik worden de dieren weggegeven, gedood of komen in het gunstigste geval in een dierenopvang terecht.
Er is inmiddels gelukkig een maatschappelijke beweging gaande om op respectvolle wijze om te gaan met alle dieren. Dieren hebben immers ook behoeften en gevoelens. Helaas gaat bovengenoemd gebruik ervan uit dat je met dieren kunt doen wat je wilt. Het is daarmee een zeer slecht voorbeeld voor kinderen en jongeren.
Ook in de industriële veehouderij worden kuikens in een broedmachine uitgebroed om moederloos op te groeien en daarna voor de slacht of voor eierproductie te worden ingezet. Dat wil niet zeggen dat het daarom als normaal of onschadelijk moet worden beschouwd.
Bovendien worden de volgende wetsartikelen overtreden:
Wet dieren
Art. 2.1 Dierenmishandeling lid 1, art. 1.3
Het is verboden om zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is, bij een dier pijn of letsel te veroorzaken dan wel de gezondheid of het welzijn van een dier te benadelen.
Bij dit gebruik wordt het welzijn van dieren benadeeld omdat:
- de dieren worden onderworpen aan stress, uitsluitend ter vermaak: vaak mogen de kuikens door iedereen op elk gewenst moment opgepakt worden. Zeker kinderen weten vaak niet hoe de kuikens op te pakken, waardoor het kan gebeuren dat ze de dieren te hardhandig vasthouden, laten vallen of oppakken wanneer de kuikens slapen;
- de dieren ernstig worden beperkt in hun natuurlijke gedrag. Ze krijgen niet de kans om samen met hun moeder en nestgenoten op te groeien en een natuurlijk socialisatieproces te doorlopen;
- de dieren na gebruik als wegwerpproducten worden weggegeven of gedood.
Art. 1.3 Intrinsieke waarde lid 1, 2 en 3
- De intrinsieke waarde van het dier wordt erkend.
- Onder erkenning van de intrinsieke waarde als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan erkenning van de eigen waarde van dieren, zijnde wezens met gevoel.
- Voor de toepassing van het tweede lid wordt tot de zorg die dieren redelijkerwijs behoeven in elk geval gerekend dat dieren zijn gevrijwaard van:
- dorst, honger en onjuiste voeding;
- fysiek en fysiologisch ongerief;
- pijn, verwonding en ziektes;
- angst en chronische stress;
- beperking van hun natuurlijk gedrag;
Het moge duidelijk zijn dat bij dit gebruik van kuikens de eigen waarde van de dieren niet wordt erkend en de dieren lijden onder de punten d en e: ze ondervinden chronische stress en beperking in hun natuurlijke gedrag door afwezigheid van hun moeder.
Besluit houders van dieren
Art. 3.4 Fokken met gezelschapsdieren
- Het is verboden te fokken met gezelschapsdieren op een wijze waarop het welzijn en de gezondheid van het ouderdier of de nakomelingen wordt benadeeld.
2.d. In ieder geval wordt bij het fokken, bedoeld in het eerste lid, voor zover mogelijk voorkomen dat voortplanting op onnatuurlijke wijze plaatsvindt.
Beide wetsartikelen worden overtreden. De kuikens wordt bewust en geheel onnodig een natuurlijke socialisatie door de moederkloek onthouden.
De werkgroep vogels van Caring Vets doet een dringende oproep aan overheid, organisaties en particulieren om te stoppen met het (laten) uitbroeden van kuikens in broedmachines ter vermaak of voor onderwijsdoeleinden.
Er zijn meer dan voldoende andere mogelijkheden voor decoratie. Mooie filmpjes of een bezoek aan een park waar jonge eendjes in het wild geboren zijn, zal het lentegevoel en het educatieve karakter van het zien van jonge dieren die wél mogen opgroeien met hun moeder zelfs vergroten, en zorgt er tevens voor dat kinderen dit onaanvaardbare leed van moederloze kuikentjes niet als normaal gaan zien.
Caring Vets, werkgroep vogels
Statement van prof. dr. Marie-José Enders-Slegers
Hoogleraar Antrozoölogie aan de Open Universiteit en president IAHAIO
Onder het mom van ‘het is zo goed voor eenzame mensen, het is zo educatief voor kinderen’
Inderdaad, de maatschappij verandert, mensen worden ouder en verliezen hun netwerk en worden eenzamer. Kinderen zitten nog alleen maar achter hun iPad en hebben geen benul van wat er om hen heen in de natuur gebeurt. Maar om daarom knuffelkuikentjes in te zetten? Ze op onnatuurlijke wijze uit hun ei te laten komen? Zonder moeder, de kloek, op te laten groeien om later of te doden of te wel terecht te laten komen bij mensen die een kipje zo leuk vinden, maar geen verstand hebben hoe een kippenbestaan eruit hoort te zien? Zijn de kleine, moederloze kuikentjes geboren om eenzaamheid van ouderen op te lossen? Om kleine kinderen te leren dat kippenkindertjes geen moeder nodig hebben, en dat je er mee kunt doen wat je wilt? Ik dacht het niet.
Als hoogleraar Antrozoölogie aan de Open Universiteit doe ik onderzoek naar wat dieren in dier-ondersteunde interventies voor mensen, vooral kwetsbare mensen, kunnen betekenen. Dat is veel. Het welzijn van zowel mens als dier staat hierbij centraal. Maar, nooit, nooit mogen deze interventies ten koste gaan van de levenskwaliteit van het dier. Als President van IAHAIO (International Association of Human Animal Interaction Organisations) werk ik met mijn collega’s en met experts vanuit heel de wereld om dit soort praktijken tegen te gaan door Best Practices te formuleren. Hoe goed bedoeld ook (wellicht) van de mensen die deze initiatieven uitvoeren, het welzijn van het dier dient altijd te zijn gewaarborgd en praktijken zoals het uitbroeden van eieren in verpleeg- en verzorgingshuizen en scholen dient echt te worden gestopt.
Kuikens horen bij hun moeder, de kloek, waar kuikens van hun moeder alle dingen kunnen leren die ze later nodig zullen hebben om een fijn lang kippenleventje te leiden, als hennetje of als haantje. Zoals leren luisteren naar je moeder wanneer die waarschuwt voor gevaar, wegkruipen onder haar vleugels voor veiligheid, of om lekker warm te slapen, leren wormpjes te pikken, leren zandbaden te nemen, leren op stok te gaan, leren stoeien met je medekuikens, leren luisjes vangen en ga zo maar door. Dat leer je dus niet van een broedmachine in een verzorgingstehuis of op een school met kinderen. Dat betekent dus ongelukkige, angstige, gestreste kuikentjes zonder verdere vooruitzichten. Dat willen we toch niet op ons geweten hebben?